{"id":1154,"date":"2015-08-20T10:43:37","date_gmt":"2015-08-20T10:43:37","guid":{"rendered":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/?p=1154"},"modified":"2016-09-22T08:14:38","modified_gmt":"2016-09-22T08:14:38","slug":"thong-diep-cua-tien-si-peter-piot-giam-doc-dieu-hanh-cua-unaids-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/thong-diep-cua-tien-si-peter-piot-giam-doc-dieu-hanh-cua-unaids-2\/","title":{"rendered":"Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 Peter Piot, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u1ee7a UNAIDS"},"content":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00f2ng ch\u1ed1ng AIDS l\u1ea7n th\u1ee9 20 n\u00e0y\u00a0 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f9ng th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 h\u00e2n hoan xen l\u1eabn v\u1edbi nh\u1eefng m\u1ed1i lo \u00e2u.H\u00e2n hoan v\u00ec tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec5m HIV ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt h\u01a1n v\u00e0 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec AIDS c\u0169ng \u0111ang gi\u1ea3m xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 lu\u1eadt s\u01b0, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o vi\u00ean, c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh v\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ecbch c\u00f4ng \u0111o\u00e0n, c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng v\u1edbi HIV s\u00e1t c\u00e1nh b\u00ean nhau th\u00e0nh m\u1ed9t li\u00ean minh s\u00e1ng su\u1ed1t\u00a0 ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eddi non l\u1ea5p bi\u1ec3n khi ch\u00fang ta c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 cam k\u1ebft m\u1ea1nh m\u1ebd.<\/p>\n<p>Trong 5 n\u0103m qua, g\u1ea7n b\u1ed1n tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0 k\u00e9o d\u00e0i cu\u1ed9c s\u1ed1ng nh\u1edd thu\u1ed1c kh\u00e1ng virus, lo\u1ea1i thu\u1ed1c m\u00e0 ch\u01b0a h\u1ec1 c\u00f3 v\u00e0o n\u0103m 1988, khi ch\u00fang ta t\u1ed5 ch\u1ee9c Ng\u00e0y th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00f2ng ch\u1ed1ng AIDS \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh d\u1ef1 ph\u00f2ng l\u00e2y nhi\u1ec5m HIV \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1t huy hi\u1ec7u qu\u1ea3, v\u1edbi b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u00e0 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec5m HIV ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt \u0111i. M\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia c\u00f3 b\u01b0\u1edbc \u0111i m\u1ea1nh b\u1ea1o khi \u0111\u00e1p \u1ee9ng nh\u1eefng nhu c\u1ea7u th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u00eam ch\u00edch ma t\u00fay, nam c\u00f3 quan h\u1ec7 t\u00ecnh d\u1ee5c \u0111\u1ed3ng gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh ngh\u1ec1 m\u1ea1i d\u00e2m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0, v\u00e0 nh\u1eefng nh\u00f3m kh\u00e1c \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f3 ti\u1ebfp c\u1eadn\u201d.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u r\u00e0o c\u1ea3n t\u1ef1a nh\u01b0 n\u00fai \u0111\u00e1 c\u1ea7n ph\u1ea3i di d\u1eddi. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00ean r\u1eb1ng d\u1ecbch AIDS v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ea5m d\u1ee9t \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o. V\u00ec th\u1ebf , trong ng\u00e0y Th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00f2ng ch\u1ed1ng AIDS n\u0103m 2008 n\u00e0y, v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u00fd do \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta quan ng\u1ea1i b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u00e2n hoan.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c , \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c n\u00e0y \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang r\u01a1i v\u00e0o kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh t\u1ebf v\u00e0 t\u00e0i ch\u00ednh. L\u00fd do th\u1ee9 hai l\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta \u0111ang l\u00e0m v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7, v\u1ec1 c\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n d\u1ef1 ph\u00f2ng HIV l\u1eabn \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. Th\u1ee9 ba l\u00e0 v\u00ec\u00a0 di\u1ec5n bi\u1ebfn ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a d\u1ecbch AIDS ng\u00e0y c\u00e0ng r\u1ecf n\u00e9t; \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi AIDS l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i, v\u00ec v\u1eady \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch \u1ee9ng ph\u00f3 d\u00e0i l\u00e2u- bao g\u1ed3m c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, x\u00f3a b\u1ecf b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng gi\u1edbi, v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng y t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, kho\u1ea3ng 10 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng chung v\u1edbi HIV. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec5m \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p ba l\u1ea7n, v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng. C\u1ee9 hai ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb kh\u00e1ng virus th\u00ec c\u00f3 5 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec5m m\u1edbi. D\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ARV thay v\u00ec ng\u1eafn h\u01a1n, nay l\u1ea1i d\u00e0i th\u00eam. Do \u0111\u00f3, h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft, nhu c\u1ea7u thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch l\u00e0 c\u1ea7n c\u00f3\u00a0 m\u1ed9t li\u00ean minh s\u00e1ng su\u1ed1t, \u0111a ng\u00e0nh,\u00a0 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111i ti\u00ean phong v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00f2ng ch\u1ed1ng AIDS.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i n\u0103m nay, t\u00f4i s\u1ebd r\u1eddi UNAIDS khi k\u1ebft th\u00fac nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i, t\u00f4i mu\u1ed1n c\u1ea3m \u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 n\u1ed7 l\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p h\u1ebft m\u00ecnhtrong c\u00f4ng cu\u1ed9c ph\u00f2ng ch\u1ed1ng AIDS v\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i cam k\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c tham gia v\u00e0o li\u00ean minh n\u00e0y. D\u1ecbch AIDS c\u00f2n l\u00e2u m\u1edbi r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u00fang ta, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f9ng s\u00e1t c\u00e1nh b\u00ean nhau, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra thay \u0111\u1ed5i th\u1ef1c s\u1ef1. Ch\u00fang ta v\u1eeba b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ee9u s\u1ed1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00f2ng ch\u1ed1ng AIDS l\u1ea7n th\u1ee9 20 n\u00e0y\u00a0 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f9ng th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 h\u00e2n hoan xen l\u1eabn v\u1edbi nh\u1eefng m\u1ed1i lo \u00e2u.H\u00e2n hoan v\u00ec tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec5m HIV ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt h\u01a1n v\u00e0 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec AIDS c\u0169ng \u0111ang gi\u1ea3m xu\u1ed1ng. T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 lu\u1eadt s\u01b0, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o vi\u00ean, c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh v\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ecbch c\u00f4ng \u0111o\u00e0n, c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng v\u1edbi HIV&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[179,31],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1154"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1154"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2335,"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1154\/revisions\/2335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vietnam.unaids.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}